Nowy podatek paliwowy 2026 - co czeka przedsiębiorców?

Źródło: Mohamed Elwaid na Unsplash

Spis treści

• Nowy podatek paliwowy - co to oznacza
• Kto będzie objęty nowym podatkiem
• Wpływ na przedsiębiorców i koszty działalności
• Jak przygotować się na zmiany
• FAQ

---

Nowy podatek paliwowy - co to oznacza

Rząd planuje wprowadzenie w 2026 roku nowego podatku od nadmiarowych zysków dla branży paliwowej, który ma przynieść budżetowi państwa około 5 miliardów złotych rocznie. To rozwiązanie, które bezpośrednio dotknie największych graczy na rynku paliw, w tym PKN Orlen, może mieć istotny wpływ na ceny paliw i koszty prowadzenia działalności gospodarczej.

Nowy podatek ma na celu opodatkowanie tzw. “windfall profits” - nadmiarowych zysków generowanych przez firmy paliwowe w okresie wysokich cen surowców energetycznych i geopolitycznych napięć. Mechanizm ten został już wcześniej wprowadzony w innych krajach Unii Europejskiej jako odpowiedź na rosnące ceny energii.

Mechanizm działania podatku

Podatek od nadmiarowych zysków będzie obliczany na podstawie różnicy między rzeczywistymi zyskami a średnimi zyskami z okresu bazowego. Jeśli zyski firmy przekroczą określony próg, nadwyżka zostanie opodatkowana specjalną stawką. Ministerstwo Finansów planuje ustalić próg na poziomie 120% średnich zysków z lat 2018-2021.

Stawka podatku ma wynosić 33% od kwoty przekraczającej ustalony próg. To oznacza, że firmy paliwowe będą musiały oddać państwu jedną trzecią swoich nadmiarowych zysków.

Kiedy wejdzie w życie

Przepisy mają zostać uchwalone przez Sejm do końca grudnia 2025 roku, a ich obowiązywanie rozpocznie się 1 stycznia 2026 roku. Podatek będzie miał charakter czasowy - planowane jest jego obowiązywanie przez okres trzech lat, do końca 2028 roku.

Kto będzie objęty nowym podatkiem

Nowy podatek dotknie przede wszystkim największe koncerny paliwowe działające w Polsce. Głównym celem jest PKN Orlen, który kontroluje znaczną część polskiego rynku paliw, ale również inne duże firmy z branży.

Kryteria objęcia podatkiem

Podatkiem zostaną objęte firmy, które spełniają jednocześnie następujące kryteria:

• Prowadzą działalność w zakresie wydobycia ropy naftowej lub gazu ziemnego
• Zajmują się przerobem ropy naftowej w rafineriach
• Prowadzą handel paliwami na dużą skalę
• Osiągają roczne przychody przekraczające 750 milionów euro

Małe i średnie firmy paliwowe będą zwolnione z tego podatku, co oznacza, że lokalne stacje paliw czy regionalni dystrybutorzy nie będą bezpośrednio dotknięci nowym obciążeniem.

Kto będzie zwolniony

Z podatku zwolnione będą:

• Firmy z przychodami poniżej 750 mln euro rocznie
• Podmioty zajmujące się wyłącznie dystrybucją paliw bez własnej produkcji
• Stacje paliw będące franczyzobiorcami lub leasingobiorcami
• Firmy rozpoczynające działalność po 1 stycznia 2022 roku

Wpływ na przedsiębiorców i koszty działalności

Choć nowy podatek bezpośrednio dotyczy tylko największych koncernów paliwowych, jego skutki odczują praktycznie wszyscy przedsiębiorcy. Firmy paliwowe prawdopodobnie przerzucą część kosztów podatku na konsumentów końcowych poprzez wyższe ceny paliw.

Prognozowany wzrost cen paliw

Analitycy rynkowi szacują, że wprowadzenie nowego podatku może spowodować wzrost cen paliw o 10-15 groszy na litrze. To oznacza dodatkowe roczne koszty dla różnych branż:

Transport i logistyka:

• Małe firmy transportowe: 3 000 - 8 000 zł rocznie
• Średnie firmy kurierskie: 15 000 - 40 000 zł rocznie
• Duże firmy logistyczne: 100 000 - 500 000 zł rocznie

Budownictwo:

• Firmy budowlane wykorzystujące maszyny: 5 000 - 25 000 zł rocznie
• Przedsiębiorstwa z flotą pojazdów dostawczych: 8 000 - 20 000 zł rocznie

Strategie minimalizacji kosztów

Przedsiębiorcy mogą podjąć kilka działań, aby zminimalizować wpływ rosnących cen paliw:

Optymalizacja tras i harmonogramów:

• Planowanie tras w sposób minimalizujący przebieg
• Łączenie dostaw i odbiorów w jednej trasie
• Wykorzystanie systemów GPS do znajdowania najkrótszych dróg

Inwestycje w nowoczesne pojazdy:

• Wymiana starszych pojazdów na bardziej ekonomiczne
• Rozważenie pojazdów hybrydowych lub elektrycznych
• Regularne serwisowanie floty dla utrzymania niskiego zużycia paliwa

Jak przygotować się na zmiany

Przedsiębiorcy już teraz powinni rozpocząć przygotowania do zmian, które wejdą w życie w 2026 roku. Kluczowe jest odpowiednie zaplanowanie budżetu i wprowadzenie rozwiązań oszczędnościowych.

Planowanie budżetowe na 2026

Analiza kosztów paliwa:

• Przeanalizuj obecne wydatki na paliwo w firmie
• Oszacuj wzrost kosztów o 8-12% w skali roku
• Zaplanuj rezerwy budżetowe na wyższe koszty operacyjne

Aktualizacja cen usług:

• Przygotuj się do aktualizacji cenników usług transportowych
• Rozważ wprowadzenie zmiennych opłat paliwowych w kontraktach
• Negocjuj z klientami elastyczne klauzule cenowe

Poszukiwanie alternatywnych rozwiązań

Elektromobilność:

• Sprawdź dostępne dotacje na pojazdy elektryczne
• Przeanalizuj opłacalność inwestycji w infrastrukturę ładowania
• Rozważ leasing pojazdów elektrycznych jako alternatywę

Optymalizacja procesów:

• Wdróż systemy monitorowania zużycia paliwa
• Szkol kierowców w technikach ekonomicznej jazdy
• Regularnie kontroluj ciśnienie w oponach i stan techniczny pojazdów

Monitorowanie zmian legislacyjnych

Uważnie śledź prace parlamentarne nad ustawą o podatku od nadmiarowych zysków. Finalna wersja przepisów może zawierać dodatkowe rozwiązania łagodzące lub mechanizmy kompensacyjne dla małych firm.

Zapisz się na newsletter Ministerstwa Finansów i regularnie sprawdzaj komunikaty dotyczące implementacji nowego podatku. Możliwe są także zmiany w zakresie innych podatków lub wprowadzenie ulg kompensujących wzrost kosztów paliwa.

FAQ

Czy moja firma będzie bezpośrednio objęta nowym podatkiem paliwowym?

Nie, jeśli nie jesteś właścicielem dużego koncernu paliwowego z przychodami przekraczającymi 750 mln euro rocznie. Podatek dotyczy wyłącznie największych firm z branży paliwowej. Małe i średnie przedsiębiorstwa odczują skutki podatku jedynie poprzez potencjalnie wyższe ceny paliw.

O ile wzrosną ceny paliw po wprowadzeniu podatku?

Analitycy szacują wzrost cen o 10-15 groszy na litrze. Dokładna wysokość wzrostu będzie zależała od tego, w jakim stopniu firmy paliwowe przerzucą koszty podatku na konsumentów oraz od sytuacji na globalnym rynku ropy naftowej.

Czy będą dostępne jakieś ulgi dla firm najbardziej dotkniętych wzrostem cen?

Na chwilę obecną rząd nie zapowiedział wprowadzenia dodatkowych ulg kompensujących wzrost cen paliw. Firmy mogą jednak skorzystać z istniejących programów wsparcia, takich jak dotacje na elektromobilność czy ulgi podatkowe związane z inwestycjami w nowoczesne technologie.

Kiedy dokładnie wejdzie w życie nowy podatek?

Nowy podatek ma obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku przez okres trzech lat, do końca 2028 roku. Ustawa powinna zostać uchwalona przez Sejm do końca grudnia 2025 roku, aby firmy miały czas na przygotowanie się do zmian.

Czy podatek od nadmiarowych zysków będzie stałym rozwiązaniem?

Nie, planowany podatek ma charakter czasowy i będzie obowiązywał przez trzy lata (2026-2028). Po tym okresie rząd dokona oceny jego skuteczności i zdecyduje o ewentualnym przedłużeniu lub modyfikacji przepisów.