Faktury specjalne — przegląd
Mobilna Faktura wspiera wszystkie typy faktur specjalnych wymaganych przez polskie i europejskie przepisy podatkowe.
Dostępność: większość typów od pakietu MINI, zaliczki + JST + procedury JPK od STANDARD.
Faktura MP (Mechanizm Podzielonej Płatności / Split Payment)
Kiedy obowiązkowa?
Lista branż objętych obowiązkiem MPP (Załącznik 15 ustawy o VAT):
- Budownictwo (większość usług budowlanych)
- Paliwa (sprzedaż hurtowa)
- Elektronika (telefony, komputery, części)
- Złom i metale
- Wyroby ze stali
- Węgiel
Zawsze gdy faktura brutto > 15 000 zł i pozycja jest z Załącznika 15.
Wystawienie
- Wybierz typ faktury: VAT MP (lub zaznacz “MPP” w standardowej VAT)
- System dodaje obowiązkowy napis: “mechanizm podzielonej płatności”
- Płatność klienta dzielona automatycznie:
- Wartość netto → konto rozliczeniowe firmy
- Kwota VAT → osobne konto VAT (do ograniczonej dyspozycji)
Korzyści
- Bezpieczeństwo podatkowe (mniejsze ryzyko kontroli)
- Brak odpowiedzialności solidarnej za niezapłacony VAT przez kontrahenta
Faktura Marża (art. 120 ustawy o VAT)
Kiedy używać?
Sprzedaż towarów używanych, dzieł sztuki, antyków, kolekcji kupionych od:
- Osób fizycznych nie będących podatnikami VAT
- Innych firm stosujących Marżę
- Z drugiej ręki
Specyfika
- Podatek VAT płaci się od marży (różnica między ceną sprzedaży a zakupu), nie od pełnej ceny
- Nabywca nie może odliczyć VAT z faktury Marża
- Cena na fakturze nie pokazuje VAT (tylko brutto)
Wystawienie
- Wybierz typ: Faktura VAT Marża
- Wpisz cenę sprzedaży (brutto)
- Wpisz cenę zakupu (do wyliczenia marży)
- System wylicza VAT od marży:
VAT = (Sprzedaż − Zakup) × 23/123(dla 23%) - Na fakturze adnotacja: “Procedura marży — towary używane / dzieła sztuki / antyki”
Faktury Zaliczkowe
Kiedy używać?
- Klient płaci zaliczkę przed dostawą towaru lub wykonaniem usługi
- Wymagane dla zamówień powyżej kwot ustawowych (choć dobre dla każdej zaliczki)
Workflow
1. Wystawienie faktury zaliczkowej
- Wybierz typ: Faktura Zaliczkowa
- Wpisz pozycje + kwotę zaliczki (np. 30% wartości zamówienia)
- System ewidencjonuje VAT od zaliczki w bieżącym miesiącu
- Wysyłka klientowi → opłaca → zwrot KP
2. Wystawienie faktury końcowej
Po dostawie/wykonaniu:
- Otwórz fakturę zaliczkową → Wystaw fakturę końcową
- System auto-wylicza:
- Pełną wartość zamówienia
- Minus zaliczki (już zafakturowane)
- Pozostała kwota do zapłaty
- Faktura końcowa jest powiązana z zaliczkową (link w obu kierunkach)
Korekta zaliczki
Jeśli zamówienie się zmienia (klient zwiększa/zmniejsza zakup):
- Korekta zaliczki → wystaw fakturę korygującą do zaliczki
- System przelicza saldo + uwzględnia w fakturze końcowej
Faktury OSS (One Stop Shop)
Kiedy używać?
Sprzedaż B2C do konsumentów z UE (osoba fizyczna w innym kraju UE niż Polska).
Limity
- Próg 10 000 EUR rocznie (sumarycznie do wszystkich krajów UE) — poniżej możesz wystawiać polski VAT 23%
- Powyżej 10 000 EUR — obowiązek OSS (VAT kraju nabywcy)
Wystawienie
- Wybierz typ: Faktura OSS
- Wybierz kraj nabywcy (z listy UE)
- System auto-stosuje stawkę VAT kraju nabywcy:
- Niemcy: 19%
- Francja: 20%
- Belgia: 21%
- Holandia: 21%
- itd.
- Wartość VAT idzie do kwartalnej deklaracji OSS (osobnej od polskiej)
Deklaracja OSS
Księgowość → Deklaracje → OSS → kwartalna z podziałem na kraje + stawki + kwoty.
Faktury WDT (Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów)
Kiedy używać?
Sprzedaż B2B do firmy z UE (z aktywnym numerem VAT-UE).
Specyfika
- Stawka 0% VAT (przeniesiona na nabywcę)
- Wymagane: weryfikacja VAT-UE w VIES przed wystawieniem
- Wymagane: dowód wywozu towaru z Polski (CMR, dokument przewozowy)
Wystawienie
- Wybierz typ: Faktura VAT WDT
- System sprawdza VAT-UE kontrahenta w VIES (musi być aktywny)
- Stosuje stawkę 0% VAT
- Adnotacja: “Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów”
Deklaracja VAT-UE
Kwartalnie do 25-tego po kwartale — listing wszystkich WDT z podziałem na nabywców (z numerami VAT-UE).
Faktury eksportowe (poza UE)
Kiedy używać?
Sprzedaż towarów poza UE (USA, Kanada, Wielka Brytania (po Brexicie!), Norwegia, Szwajcaria, kraje azjatyckie itd.).
Specyfika
- Stawka 0% VAT
- Wymagana dokumentacja celna (SAD, CMR, IE599 — komunikat odprawy elektronicznej)
- Pole EORI dla nabywcy
Wystawienie
- Wybierz typ: Faktura VAT Eksport
- Wpisz pole EORI nabywcy (kontrahent → Edytuj firmę → EORI)
- Stawka 0% VAT
- Adnotacja: “Eksport towarów”
Numer EORI i BDO na fakturze
EORI (Economic Operators Registration and Identification)
Wymagany do eksportu poza UE (dla obu stron - sprzedawcy i nabywcy).
- Numer EORI sprzedawcy: w Ustawieniach → Twoja firma → EORI
- Numer EORI nabywcy: w karcie kontrahenta lub na konkretnej fakturze (pole
na_eori)
System automatycznie dodaje EORI do PDF faktury jeśli pole jest wypełnione.
BDO (Baza Danych o Odpadach)
Wymagany dla firm wprowadzających na rynek opakowania, baterie, sprzęt elektroniczny, oleje, opony itd.
- Numer BDO sprzedawcy: Ustawienia → Twoja firma → BDO
- Pojawia się na każdej fakturze automatycznie
Sprawdzenie czy musisz mieć BDO: bdo.mos.gov.pl.
Faktura JST (Jednostki Samorządu Terytorialnego)
Kiedy używać?
Sprzedaż dla gmin, powiatów, województw, urzędów państwowych.
Specyfika
- Wymagane pole NIP odbiorcy + numer identyfikacyjny JST
- Faktura wysyłana przez PEF (Platforma Elektronicznego Fakturowania) zamiast standardowego e-mail
- Faktury w pełni ustrukturyzowane (XML zgodny z normą)
Wystawienie
- Karta kontrahenta JST → zaznacz “Jednostka Samorządu Terytorialnego”
- Wpisz kod JST (z rejestru REGON)
- Wystawiaj faktury jak normalne — system auto-konwertuje do formatu PEF i wysyła przez API platformy
Korekty i Noty korygujące
Korekta faktury (in plus / in minus)
Patrz: Faktury korygujące.
Nota korygująca
Poprawka danych formalnych (NIP, adres) bez zmiany kwot:
- Wybierz typ: Nota korygująca
- Wpisz pole które poprawiasz (np. NIP)
- Wartość przed → Wartość po
- System dodaje adnotację o korekcie danych
Notę korygującą wystawia nabywca (nie sprzedawca!) — w polskim prawie.
Korzyści
- Wszystkie typy faktur w jednym systemie (zero osobnych programów)
- Auto-walidacja wymagań prawnych (VIES dla WDT, próg OSS, lista MPP)
- Adnotacje automatycznie dodawane (mechanizm split payment, procedura marży itd.)
- Integracja z deklaracjami (OSS, VAT-UE, JPK)
- Audit-ready — wszystkie wymagane pola i dokumentacja