Księgowość

Majątek trwały i amortyzacja

Kartoteka środków trwałych firmy: komputery, maszyny, meble, nieruchomości. Automatyczna amortyzacja liniowa/degresywna, plan amortyzacji na lata, integracja z KPiR.

Zrzuty ekranu

Majątek trwały — przegląd

Moduł Majątek trwały prowadzi kartotekę środków trwałych firmy z automatycznym wyliczaniem amortyzacji wg polskich zasad podatkowych (Klasyfikacja Środków Trwałych - KŚT).

Dostępność: pakiet MAX.

Co to środek trwały?

  • Wartość początkowa > 10 000 zł netto (nowy limit od 2024)
  • Przewidywany okres użytkowania > 1 rok
  • Wykorzystywany w działalności gospodarczej
  • Nie jest towarem handlowym (do dalszej odsprzedaży)

Przykłady: komputer, maszyna produkcyjna, samochód firmowy, biurko, nieruchomość.


Dodawanie środka trwałego

  1. KsięgowośćMajątek trwały+ Dodaj środek trwały
  2. Wypełnij dane:
PoleOpis
NazwaNp. “Komputer Dell XPS 15”
Numer ewidencyjnyAuto (lub własny)
Numer inwentarzowyNaklejka na fizycznym obiekcie
Klasyfikacja KŚTZ listy oficjalnej (np. 491 - komputery)
Data zakupuYYYY-MM-DD
Data oddania do użytkuYYYY-MM-DD (od kiedy amortyzacja)
Wartość początkowaCena zakupu netto + koszty wprowadzenia
Numer faktury zakupuPowiązanie z fakturą
LokalizacjaGdzie się znajduje (np. “Biuro Warszawa”)
Osoba odpowiedzialnaPracownik
StatusAktywny / Wycofany / Sprzedany

Klasyfikacja Środków Trwałych (KŚT)

System ma wbudowaną pełną listę KŚT (tysiące pozycji w grupach 0-9):

  • 0 - Grunty
  • 1 - Budynki i lokale
  • 2 - Obiekty inżynierii lądowej i wodnej
  • 3 - Kotły i maszyny energetyczne
  • 4 - Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania (w tym 491 - komputery)
  • 5 - Maszyny specjalistyczne
  • 6 - Urządzenia techniczne
  • 7 - Środki transportu (w tym 741 - samochody osobowe)
  • 8 - Narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie (np. 803 - biurka)
  • 9 - Inwentarz żywy

Wybór KŚT automatycznie ustala stawkę amortyzacji (z tabeli MF).


Stawki amortyzacji (przykłady)

KŚTŚrodekStawka rocznaLata
491Komputery, drukarki30%~3,3
491Tablet, smartfon20%5
741Samochód osobowy20%5
803Meble biurowe20%5
491Sprzęt elektroniczny10%-30%3-10
011Budynek mieszkalny1,5%67
109Budynek niemieszkalny2,5%40

Metody amortyzacji

Metoda liniowa (standardowa)

Najczęściej stosowana — stała stawka każdego miesiąca:

Odpis miesięczny = (Wartość początkowa × Stawka roczna) / 12

Przykład: komputer za 12 000 zł × 30% / 12 = 300 zł / mies.

Po 40 miesiącach (3 lata + 4 miesiące) → środek w pełni zamortyzowany.

Metoda degresywna (przyspieszona)

Dla maszyn i urządzeń z grupy 3-6 KŚT (z wyjątkiem osobowych):

  • Pierwsze lata: stawka × współczynnik (max 2x)
  • Po spadku poniżej liniowej → przejście na metodę liniową

Pozwala szybciej “spisać” inwestycję na koszty.

Jednorazowa amortyzacja

Dla małych podatników (przychód < 2 mln EUR/rok) — limit 100 000 zł rocznie:

  • Środki o wartości > 10 000 zł
  • Z grup 3-8 KŚT (nie samochody osobowe!)
  • Pełna amortyzacja w roku zakupu

Plan amortyzacji

Karta środka trwałego → tab Plan amortyzacji:

System wyświetla harmonogram odpisów miesięcznych na cały okres:

MiesiącWartość początkowaOdpisSuma umorzeniaWartość netto
04/202612 000 zł300 zł300 zł11 700 zł
05/202612 000 zł300 zł600 zł11 400 zł
07/202912 000 zł300 zł12 000 zł0 zł

Można wydrukować PDF planu (wymagany przez US).


Auto-księgowanie odpisów

Każdego końca miesiąca cron wykonuje:

  1. Sprawdza wszystkie aktywne środki trwałe
  2. Wylicza odpis za bieżący miesiąc
  3. Auto-księguje w KPiR jako koszt (kolumna 13 - Pozostałe wydatki)
  4. Aktualizuje wartość netto środka

Brak ręcznej pracy — wszystko dzieje się w tle.


Modernizacja (zwiększenie wartości)

Jeśli zwiększasz wartość środka (np. dokupiona pamięć RAM do komputera):

  1. Karta środka → + Dodaj modernizację
  2. Wpisz kwotę + datę + opis
  3. Wartość początkowa rośnie o kwotę modernizacji
  4. Plan amortyzacji automatycznie się przelicza od następnego miesiąca

Sprzedaż / wycofanie środka

Sprzedaż

  1. Karta środka → Sprzedaż
  2. Data + kwota netto sprzedaży
  3. System wylicza:
    • Wartość księgowa (wartość początkowa − umorzenie do dnia sprzedaży)
    • Zysk (kwota sprzedaży > wartość księgowa) → przychód operacyjny
    • Strata (kwota sprzedaży < wartość księgowa) → koszt operacyjny
  4. Auto-księgowanie w KPiR
  5. Status: Sprzedany (poza aktywną kartoteką)

Likwidacja (zniszczenie / złomowanie)

  1. Karta środka → Likwidacja + protokół
  2. Wartość księgowa → koszt operacyjny w pełni
  3. Status: Wycofany

Inwentaryzacja środków trwałych

Raz w roku (zalecane na koniec roku):

  1. KsięgowośćMajątek trwałyInwentaryzacja
  2. System generuje listę kontrolną wszystkich środków
  3. Sprawdzasz fizycznie → zaznaczasz “Znaleziono” / “Brak”
  4. Przy braku — automatyczna procedura likwidacji z protokołem

Wymagane przepisami (rachunkowość) — szczególnie ważne przed audytem.


Eksport / raporty

KsięgowośćMajątek trwałyRaporty:

  • Lista środków trwałych — pełna kartoteka (PDF/Excel)
  • Plan amortyzacji roczny — odpisy miesięczne wszystkich środków
  • Wartość majątku — wartość początkowa, umorzenie, wartość netto
  • Środki w pełni umorzone — kandydaci do likwidacji/sprzedaży
  • Eksport JPK_ŚT (jeśli wymagany przez US)

Integracja z deklaracjami

Suma odpisów amortyzacyjnych za rok → automatycznie w deklaracji PIT jako koszt:

  • PIT-36 (zasady ogólne)
  • PIT-36L (podatek liniowy)
  • PIT-28 (ryczałt - bez odliczeń kosztów, więc nie dotyczy)

Korzyści

  • Pełna kartoteka wszystkich środków trwałych firmy
  • Auto-amortyzacja — bez ręcznych wyliczeń, bez błędów
  • Plan na lata — wiesz ile zamortyzujesz w przyszłych okresach (planowanie podatkowe)
  • KŚT i stawki — wbudowana baza, nie musisz szukać w przepisach
  • Audit-ready — kartoteka + protokoły inwentaryzacji + plan = gotowe na kontrolę