Opłata miejscowa i nowa ustawa turystyczna Źródło: Michel Stockman na Unsplash

Spis treści

Co podpisał prezydent i o co chodzi?
Opłata miejscowa – co to jest i kto płaci?
Co zmienia nowa ustawa od 2027 roku?
Co to oznacza dla Twojej firmy?
Praktyczne wskazówki dla przedsiębiorców
FAQ

Co podpisał prezydent i o co chodzi?

Prezydent Karol Nawrocki złożył podpis pod nową ustawą, która wprowadza istotne zmiany w systemie opłat turystycznych w Polsce. Choć w mediach sporo mówi się o tym, że od 2027 roku noclegi będą droższe, prawdziwa rewolucja kryje się gdzie indziej – w sposobie, w jaki gminy będą mogły pobierać i rozliczać te opłaty oraz jak będzie wyglądała cyfryzacja całego procesu.

Dla przedsiębiorców prowadzących hotele, pensjonaty, apartamenty na wynajem czy inne obiekty noclegowe – ta ustawa to konkretne zmiany w codziennej pracy. Warto poznać je już teraz, w 2026 roku, żeby zdążyć przygotować się na to, co wejdzie w życie od początku 2027 roku.

W tym artykule tłumaczę krok po kroku: co się zmienia, kogo dotyczy, jakie są nowe obowiązki i jak się do nich przygotować. Bez prawniczego żargonu – prosto i konkretnie.

Opłata miejscowa – co to jest i kto płaci?

Zanim przejdziemy do nowości, przypomnijmy sobie czym właściwie jest opłata miejscowa, bo część przedsiębiorców wciąż myli ją z innymi podatkami lokalnymi.

Czym jest opłata miejscowa?

Opłata miejscowa (dawniej zwana klimatyczną) to lokalna danina pobierana przez gminy od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę na terenie danej gminy w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Co ważne:

Płaci ją gość, nie właściciel obiektu – przedsiębiorca jest jedynie inkasjentem, który pobiera opłatę od klienta i przekazuje ją do urzędu gminy
Może być pobierana tylko przez gminy, które spełniają określone warunki klimatyczne lub turystyczne
Jej wysokość ustala rada gminy – mieści się w widełkach określonych ustawowo
Obowiązuje w miejscowościach uzdrowiskowych, górskich, nadmorskich i innych o walorach turystycznych

Kto jest inkasentem opłaty?

Jeśli prowadzisz obiekt noclegowy – hotel, pensjonat, apartament, hostel, dom wypoczynkowy – to Ty jesteś inkasentem. Oznacza to, że:

Pobierasz opłatę od każdego gościa, który spędza u Ciebie co najmniej jedną dobę
Masz obowiązek prowadzenia ewidencji pobranych opłat
W ustalonych terminach przekazujesz zebrane środki do kasy gminy lub na jej rachunek bankowy
Gmina może (ale nie musi) przyznać Ci wynagrodzenie za inkaso – zazwyczaj to kilka procent od zebranych kwot

Do tej pory cały ten proces był mocno zróżnicowany w zależności od gminy – każda miała własne formularze, terminy, zasady rozliczania. I właśnie to ma się zmienić.

Co zmienia nowa ustawa od 2027 roku?

Nowa ustawa podpisana przez prezydenta Nawrockiego wprowadza zmiany na kilku poziomach. I tu właśnie kryje się ta wspomniana "rewolucja" – nie chodzi tylko o wyższe stawki, ale o głęboką zmianę systemu poboru i rozliczania opłat.

Wyższe stawki maksymalne – ile zapłaci gość?

Od 2027 roku wzrosną ustawowe progi maksymalne dla opłaty miejscowej. Konkretne stawki ustala każda gmina indywidualnie, ale nie może ich przekroczyć pułapu określonego w ustawie. Nowe limity będą wyższe niż dotychczasowe – co oznacza, że gminy turystyczne będą mogły podnieść opłatę pobieraną od turystów.

Dla gości nocujących w popularnych miejscowościach może to oznaczać realny wzrost kosztów noclegu o kilka złotych za dobę. Dla właścicieli obiektów noclegowych – nieznaczny wzrost obciążeń administracyjnych przy wyższych kwotach do rozliczenia.

Warto śledzić komunikaty swojej gminy, bo to ona podejmie ostateczną decyzję o tym, czy skorzysta z nowych, wyższych limitów – i w jakiej wysokości ustawi stawki.

Prawdziwa rewolucja: cyfryzacja poboru opłat

To jest sedno zmian, o którym media piszą mniej, a które dotknie przedsiębiorców bardziej niż sama stawka. Nowa ustawa zakłada obowiązek cyfrowego raportowania pobranych opłat miejscowych przez inkasentów.

Co to oznacza w praktyce?

Ewidencja pobranych opłat ma być prowadzona w formie elektronicznej
Dane o pobranych opłatach będą przekazywane do systemów gminnych drogą cyfrową
Możliwe jest wprowadzenie centralnego rejestru opłat miejscowych – coś na wzór JPK, ale dla turystyki
Gminy mają zyskać narzędzia do automatycznego weryfikowania, czy obiekty noclegowe rzeczywiście pobierają i odprowadzają opłaty

Nowe obowiązki ewidencyjne

Dla Ciebie jako inkasenta pojawią się nowe wymagania dotyczące dokumentowania:

Dokładna ewidencja osób, od których pobrano opłatę (imię, nazwisko, liczba dób, kwota)
Zwolnienia z opłaty (np. dzieci do 18. roku życia, osoby niepełnosprawne, osoby prowadzące działalność w gminie) muszą być udokumentowane
Terminy rozliczania mogą zostać ujednolicone na poziomie ogólnopolskim – koniec z różnymi terminami w każdej gminie
Możliwość kontroli przez urzędy skarbowe i gminne – z konkretnymi sankcjami za nieprawidłowości

Co to oznacza dla Twojej firmy?

Jeśli prowadzisz obiekt noclegowy – niezależnie od tego, czy jest to duży hotel, mały pensjonat czy kilka apartamentów na wynajem krótkoterminowy – nowe przepisy dotkną Cię bezpośrednio. Oto najważniejsze kwestie, na które powinieneś zwrócić uwagę już teraz, w 2026 roku.

Wynajem krótkoterminowy – Airbnb i podobne platformy

Jeśli wynajmujesz apartamenty przez platformy takie jak Airbnb, Booking czy inne – jesteś szczególnie narażony na zmiany. Dlaczego?

Do tej pory wiele osób prowadzących wynajem krótkoterminowy w ogóle nie pobierało opłaty miejscowej – albo nie wiedziały o takim obowiązku, albo celowo go ignorowały
Nowe przepisy mają to zmienić – cyfrowy system raportowania ma ułatwić gminom identyfikację obiektów, które powinny pobierać opłatę, ale tego nie robią
Platformy rezerwacyjne mogą zostać zobowiązane do współpracy z systemem – podobnie jak to działa w niektórych krajach zachodniej Europy (np. Francja, Niemcy)

Jeśli do tej pory nie pobierałeś opłaty miejscowej od gości – czas to uregulować. Konsekwencje mogą być finansowe i prawne.

Hotele i pensjonaty – nowe systemy IT

Właściciele większych obiektów noclegowych, którzy już teraz korzystają z systemów PMS (Property Management System) do zarządzania rezerwacjami, będą musieli upewnić się, że ich oprogramowanie będzie gotowe na nowe wymagania cyfrowego raportowania.

Sprawdź, czy Twój dostawca oprogramowania planuje aktualizacje zgodne z nowymi przepisami
Jeśli wciąż prowadzisz ewidencję w Excelu lub papierze – czas na zmianę
Nowe systemy powinny automatycznie generować raporty dla gminy i archiwizować dane o opłatach

Wpływ na ceny i politykę cenową

Wyższe stawki opłaty miejscowej to też sygnał do przejrzenia swojej polityki cenowej:

Czy masz na cennikach wyraźnie zaznaczone, że opłata miejscowa jest doliczana do ceny noclegu?
Czy Twój system rezerwacyjny automatycznie dodaje opłatę przy podsumowaniu zamówienia?
Jak reagują goście na dodatkowe opłaty – może warto je “wbudować” w cenę noclegu?

Pamiętaj, że opłata miejscowa jest przychodem gminy, nie Twoim – musisz ją pobrać od gościa i przekazać. Nie wliczaj jej do swojego przychodu podatkowego.

Praktyczne wskazówki dla przedsiębiorców

Ustawa wchodzi w życie od 2027 roku, ale 2026 rok to idealny moment na przygotowania. Oto konkretna lista działań, które warto podjąć już teraz.

Co zrobić w 2026 roku?

1. Sprawdź status swojej gminy Nie każda gmina pobiera opłatę miejscową. Upewnij się, że gmina, w której prowadzisz obiekt, rzeczywiście ją nalicza i jaka jest aktualnie obowiązująca stawka. Informację znajdziesz na stronie internetowej urzędu gminy lub w uchwale rady gminy.

2. Zweryfikuj swoją ewidencję Przejrzyj, jak teraz prowadzisz ewidencję pobranych opłat. Czy masz dokładne dane o każdym gościu? Czy archiwizujesz dokumenty potwierdzające zwolnienia z opłaty? Zrób audyt i uzupełnij braki.

3. Porozmawiaj z dostawcą oprogramowania Jeśli używasz systemu do zarządzania rezerwacjami, zapytaj dostawcę o plany dostosowania do nowych przepisów. Dobry dostawca powinien już wiedzieć o zmianach i mieć plan wdrożenia aktualizacji.

4. Skonsultuj się z księgowym Twój księgowy lub biuro rachunkowe powinno być na bieżąco z nowymi przepisami. Omów z nim:

Jak prawidłowo ujmować opłatę miejscową w dokumentacji
Jak dokumentować zwolnienia
Jakie są obowiązki sprawozdawcze w Twojej gminie

5. Śledź komunikaty gminy Gminy będą musiały dostosować swoje uchwały do nowych przepisów. Śledź komunikaty swojego urzędu gminy – powinny pojawić się tam informacje o nowych stawkach i procedurach jeszcze przed 2027 rokiem.

Czego absolutnie unikać?

Nie ignoruj obowiązku pobierania opłaty – nawet jeśli do tej pory Cię nie kontrolowali, nowe przepisy mają to zmienić
Nie wliczaj opłaty do swojego przychodu – to pieniądze gminy, które tylko “przepływają” przez Twoje konto
Nie używaj przestarzałej ewidencji papierowej, jeśli planujesz działać długoterminowo w branży noclegowej
Nie zakładaj, że zmiany Cię nie dotyczą – jeśli prowadzisz nawet jeden apartament na wynajem turystyczny, jesteś inkasent opłaty miejscowej

FAQ

Czy muszę pobierać opłatę miejscową, jeśli wynajmuję apartament przez Airbnb?

Tak, jeśli Twoja gmina pobiera opłatę miejscową i wynajmujesz nieruchomość turystycznie (na doby), jesteś inkasentem tej opłaty

Opłata miejscowa 2027: co zmienia nowa ustawa?