Trzy zdarzenia, trzy różne skutki
Środek trwały rzadko po prostu amortyzuje się do zera. Częściej coś się po drodze dzieje — i każde z tych zdarzeń inaczej wpływa na koszty.
Dostępność: pakiet MAX. Moduł otwierasz z kartoteki środka trwałego: Majątek → wybierz środek → Zdarzenia.
Ulepszenie i próg 10 000 zł
Nakład na środek trwały jest albo kosztem od razu, albo powiększa wartość początkową i rozlicza się przez amortyzację. Rozstrzyga próg 10 000 zł (art. 22g ust. 17).
Kluczowa pułapka: próg liczy się narastająco w roku podatkowym, nie od pojedynczej faktury.
Przykład. Trzy nakłady na tę samą maszynę w jednym roku: 4 000 zł, 3 500 zł, 3 000 zł. Osobno żaden nie przekracza progu — razem dają 10 500 zł. Suma przekroczyła 10 tys., więc wszystkie powiększają wartość początkową i żaden nie jest kosztem bezpośrednim.
Panel sumuje nakłady z całego roku i przy każdym nowym pokazuje, po której stronie progu jesteś. Nakład musi też zwiększać wartość użytkową — remont przywracający stan pierwotny jest kosztem niezależnie od kwoty.
Po ulepszeniu odpisy amortyzacyjne liczą się od nowej, wyższej wartości początkowej.
Sprzedaż
Przy sprzedaży kosztem uzyskania przychodu jest niezamortyzowana część wartości początkowej.
Maszyna za 50 000 zł, umorzenie 30 000 zł, sprzedana za 25 000 zł:
- przychód: 25 000 zł
- koszt: 50 000 − 30 000 = 20 000 zł
- dochód do opodatkowania: 5 000 zł
Po zapisaniu sprzedaży panel przestaje naliczać odpisy od miesiąca następującego po zbyciu. To wygląda oczywiście, ale było źródłem realnego błędu: sprzedany środek potrafi się amortyzować w nieskończoność, jeśli program nie odnotuje zdarzenia.
Likwidacja
Niezamortyzowana część jest kosztem — z jednym istotnym wyjątkiem.
Jeżeli likwidacja wynika ze zmiany rodzaju działalności, strata nie jest kosztem podatkowym (art. 23 ust. 1 pkt 6). Klasyczny przypadek: rezygnujesz z gastronomii i likwidujesz sprzęt kuchenny — niezamortyzowanej wartości nie zaliczysz do kosztów.
Przy zapisie likwidacji wskazujesz przyczynę. Wybór „zmiana rodzaju działalności” sprawia, że panel nie zaksięguje kosztu i wprost o tym poinformuje.
Środki trwałe w budowie
Zanim środek trwały powstanie (budowa hali, składanie maszyny z części, rozbudowa lokalu), koszty gromadzi się jako nakłady na środek trwały w budowie — nie idą one bezpośrednio w koszty ani w amortyzację.
W panelu: Księgowość → Majątek → Środki trwałe w budowie:
- załóż inwestycję i dopisuj do niej nakłady (faktury, robocizna, transport),
- po zakończeniu kliknij Przekształć w środek trwały — powstaje środek trwały o wartości początkowej równej sumie nakładów, gotowy do amortyzacji od następnego miesiąca.
Powiązane
- Majątek trwały — kartoteka i amortyzacja
- KPiR — gdzie trafiają odpisy i koszty ze zdarzeń